Nguyên nhân vì sao nổi mề đay khi trời trở lạnh

Nguyên nhân gây nổi mề đay khi trời lạnh

Nguyên nhân gây ra mề đay do lạnh rất phức tạp: một số người có cơ địa dị ứng với nhiệt độ lạnh; do di truyền: bố, mẹ mắc bệnh mề đay thì con cái dễ mắc bệnh; do nhiễm virut và một số bệnh lý khác. Trong đó, nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do yếu tố cơ địa, tức là cơ thể dễ nhạy cảm với các yếu tố kích thích như lạnh ẩm đột ngột. Một số loại thức ăn, phấn hoa, vi khuẩn, vi nấm, giun sán; do dùng một số loại thuốc Đông y hoặc Tây y. Mề đay nổi lên là do phản ứng quá mẫn giữa kháng thể có sẵn trong cơ thể khi gặp kháng nguyên lạ (dị nguyên). Khi bạn bị nhiễm lạnh sẽ kích thích cơ thể sản xuất ra nhiều histamin và các hóa chất của hệ thống miễn dịch khác vào da gây nổi mề đay, mẩn ngứa và nhiều triệu chứng dị ứng khác.

Tình trạng nổi mề đay do lạnh có thể xảy ra ở bất kỳ ai, tuy nhiên, có các đối tượng dễ mắc bệnh hơn, đó là: trẻ em, thanh thiếu niên. Bệnh cũng hay tái phát ở những người này. Ngoài ra, những người mắc các bệnh như nhiễm virut, mycoplasma, viêm phổi… cũng dễ bị nổi mề đay khi nhiễm lạnh.

Người mẫn cảm với lạnh có thể nổi mề đay ở vùng da tiếp xúc với lạnh hoặc khắp thân mình. Nếu bị ngâm nhúng một phần chân tay trong nước lạnh có thể gây ra các triệu chứng toàn thân nặng hoặc bị sốc.

Triệu chứng nổi bật của chứng nổi mề đay do trời lạnh

Ảnh minh họa

Triệu chứng nổi mề đay bắt đầu ngay sau khi da tiếp xúc đột ngột nhiệt độ không khí hoặc nước lạnh. Đặc trưng của bệnh là các mảng sẩn đỏ trên da, đường kính từ vài mm đến vài cm hoặc bị sẩn cả mảng rất to. Ngứa là triệu chứng điển hình nhất của bệnh: ngứa rất dữ dội, càng gãi càng ngứa, có khi bệnh nhân gãi đến chảy cả máu vẫn không đỡ ngứa. Da của bệnh nhân thường bị sẩn, phù, xuất hiện rất nhanh ở bất kỳ vùng da nào. Kích thước và hình dáng của các mảng sẩn thay đổi nhanh chóng, khi lặn đi thường không để lại dấu vết gì. Các triệu chứng mề đay lạnh thường nặng hơn trong thời gian tái làm ấm da tiếp xúc. Đa số các phản ứng nổi mề đay lạnh xảy ra khi da tiếp xúc với nhiệt độ lạnh, từ 4 – 10oC, nhưng cũng có một số người nổi mề đay với nhiệt độ ấm hơn. Điều kiện lạnh ẩm và gió có thể làm tăng nguy cơ nổi mề đay.

Triệu chứng ngứa phát ban (wheals) trên diện tích da tiếp xúc với lạnh, thường kéo dài khoảng nửa giờ. Sưng tay khi đang cầm nắm các vật lạnh. Sưng môi khi ăn thức ăn lạnh. Sưng lưỡi và họng, có thể gây khó thở do phù nề hầu họng hay đường hô hấp. Bệnh nhân có thể bị bất tỉnh; nhịp tim nhanh; sưng chân tay hoặc thân mình; đau quặn bụng, nôn, tiêu chảy; phù não; khó thở cấp tính rất nguy hiểm đến tính mạng.

Phương pháp điều trị chứng nổi mề đay

Không có cách chữa cho mề đay lạnh, nhưng điều trị có thể giúp đỡ. Điều trị bao gồm việc tránh nhiệt độ lạnh và phơi nhiễm với những thay đổi đột ngột về nhiệt độ. Thuốc men có thể giúp ngăn ngừa và giảm bớt triệu chứng.

Thuốc dùng để điều trị mề đay lạnh bao gồm:

Thuốc kháng histamine. Các loại thuốc này chặn việc phát hành sản xuất các triệu chứng của histamine. Một số thuốc có toa, trong khi những người khác đòi hỏi phải có toa bác sĩ. Ví dụ như loratadine, fexofenadine, cetirizine, levocetirizine và desloratadine.

Cyprohepxadine. Đây là một thuốc kháng histamine mà cũng ảnh hưởng đến xung thần kinh dẫn đến các triệu chứng.

Doxepin. Thông thường dùng để điều trị lo âu và trầm cảm, thuốc này cũng có thể làm giảm các triệu chứng nổi mề đay lạnh.

Các loại thuốc này sẽ không chữa bệnh nổi mề đay lạnh, nó sẽ chỉ giảm triệu chứng. Nếu có mề đay lạnh vì một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn, có thể cần dùng thuốc hoặc điều trị khác cho các điều kiện đó.

Phòng tránh nổi mề đay khi trời lạnh

Mề đay do lạnh đôi khi rất nguy hiểm đến tính mạng của bệnh nhân, vì vậy, mọi người cần chú ý phòng tránh. Nếu bạn chưa bị nổi mề đay do lạnh, bạn nên thử xem mình có bị mẫn cảm với nhiệt độ lạnh hay không. Bạn dùng một viên nước đá áp vào da cẳng tay trong 4-5 phút rồi bỏ ra, quan sát vùng da đó trong 10 phút. Kết quả: khi da ấm trở lại, nếu có một vòng mề đay xuất hiện kèm theo ngứa là bạn thuộc người có cơ địa dễ dị ứng với lạnh. Bạn cần tránh nhiễm lạnh, không ngâm tay chân trong nước lạnh, không lội qua sông, qua suối khi trời lạnh vì có thể nguy hiểm đến tính mạng. Không có cách nào để tránh bị nổi mề đay do lạnh ở lần đầu tiên, nhưng có thể giúp ngăn ngừa bằng cách tránh tiếp xúc với nhiệt độ lạnh, đặc biệt là để vùng da hở tiếp xúc với lạnh.

Mọi người đều có thể bị nổi mề đay do lạnh, không phân biệt lứa tuổi, giới tính, vùng, miền. Vì vậy, ai cũng cần đề phòng mắc bệnh, nhất là trong mùa đông giá rét. Việc ăn, uống cũng góp phần quan trọng trong việc phòng bệnh mề đay tái phát. Người bị bệnh mề đay nên kiêng các loại thức ăn dễ gây bệnh như tôm, cua, ốc, lạc, dứa… Không nên uống rượu, bia bởi các thức uống này là các yếu tố thuận lợi cho bệnh mề đay xuất hiện hoặc tái phát. Tránh để lạnh xảy ra đột ngột, khi thay đổi thời tiết từ nóng sang lạnh, cần mặc đủ ấm, nhất là khi ra khỏi nhà và không nên nằm ngủ trong phòng có gió lùa lạnh. Giữ vệ sinh răng miệng, đường hô hấp trên miệng, mũi, hầu họng để tránh mắc các bệnh do vi khuẩn, virut. Hàng ngày, nên đánh răng sau bữa ăn và sau khi ngủ dậy; súc miệng bằng nước muối sinh lý. Khi bị nổi mề đay, bạn cần hạn chế gãi để tránh gây xây xát, chảy máu tránh bội nhiễm da, mưng mủ dễ gây biến chứng nặng.

Cách điều trị nổi mề đay khi trở trời, thời tiết lạnh

Hỏi: Thỉnh thoảng, con gái tôi lại bị nổi mề đay, đặc biệt là vào những ngay thời tiết trở lạnh. Xin bác sĩ cho biết nguyên nhân do đâu? Làm thế nào để phòng bệnh này? (Lê Thị Hoàn - Cầu Giấy - HN)

Trả lời của BS. Nguyễn Văn Lộc, phó giám đốc Bệnh viện Nhi TƯ:

Chào bạn!

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng nổi mề đay ở trẻ nhỏ như:

- Thời tiết: lạnh, nóng

- Do tiếp xúc: tiếp xúc với những chất lạ qua da, qua đường hô hấp

- Do ăn uống, thuốc, mỹ phẩm, côn trùng - ký sinh trùng, vi khuẩn...

- Do di truyền.

Đã có nhiều trường hợp cha mẹ cho trẻ sử dụng các loại thuốc Đông, Tây y mà không có sự chỉ dẫn của thầy thuốc. Hậu quả là gây ra hiện tượng nổi chứng mề đay trên toàn thân, thậm chí ngộ độc.

Chính vì vậy, để điều trị hiệu quả chứng mề đay cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa để tìm ra được căn nguyên gây bệnh và có cách điều trị thích hợp.

Để phòng bệnh, cần lưu ý:

- Hạn chế cho trẻ ra ngoài khi trời lạnh.

- Cho trẻ mặc đủ ấm.

- Giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, hạn chế sự xâm nhập của các loại ký sinh trùng như chấy, rận, bọ chét, bướm…

- Bên cạnh đó, một số đứa trẻ, và cả người lớn cũng bị nổi mề đay khi sử dụng một số loại thức như thịt gà, cá chép, tôm, cua... Với hiện tượng dị ứng thức ăn như vậy chỉ có cách là không ăn các loại thực phẩm đó nữa.